Τσιτάχ. Η ερημιά του τερματοφύλακα

Τσιτάχ. Η ερημιά του τερματοφύλακα

Γιατί μερικοί άνθρωποι, είναι από μόνοι τους το μήνυμα, έτσι όπως περνούν μέσα από τον κόσμο, όπως κοιτάζουν, ή όπως χαμογελάνε…

Τα τελευταία χρόνια όταν υπάρχει παράσταση με αθλητική θεματολογία στα θέατρα της Αθήνας προσπαθώ να μην τη χάνω. Η αλήθεια είναι ότι συνήθως σε αυτές τις παραστάσεις ο αθλητισμός είναι απλά το «σκηνικό», το ερέθισμα που γίνεται απλώς το «όχημα» και η αφορμή για να προβληματιστεί ο θεατής για τις κοινωνικές προεκτάσεις των σπορ. Ο μπασκετικός «Εθνικός Ελληνορώσων» ήταν μια τέτοια εξαιρετική περίπτωση λίγο πριν μας βρει η πανδημία και κλείσουν τα θέατρα, πίσω στο 2020. 

Φέτος, η επιλογή ήταν ποδοσφαιρική: «Τσιτάχ. Η ερημιά του τερματοφύλακα». Ένα εξόχως συναισθηματικά φορτισμένο κείμενο του Βασίλη Κατσικονούρη, του συγγραφέα της τεράστιας θεατρικής επιτυχίας «Το γάλα», που αποδίδεται μέσα από τη βαθιά, αυθεντική ενσάρκωση του ρόλου του «Τσιτάχ» από το σπουδαίο ηθοποιό, Γιώργο Νινιό. Τον ηθοποιό συνοδεύει αλληγορικά στη σκηνή και μια μαριονέτα τερματοφύλακα, μια έμπνευση της σκηνοθέτιδας και σκηνογράφου της παράστασης, Ερμίνας Κυριαζή.

Τσιτάχ. Η ερημιά του τερματοφύλακα

Ο «Τσιτάχ» (αυτό είναι το παρατσούκλι του τερματοφύλακα για ευνόητους λόγους), λοιπόν, είναι ένας παλαίμαχος τερματοφύλακας της Εθνικής Ελλάδος, που έχει προσκληθεί από ένα σχολείο για να μιλήσει στα παιδιά για τα αθλητικά ιδεώδη με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Αθλητισμού. Ο βετεράνος τερματοφύλακας κάνει έναν επίπονο απολογισμό της πορείας του στο ποδόσφαιρο ξετυλίγοντας το κουβάρι της ύπαρξης του, από τα ψηλά στα χαμηλά. Από την απόλυτη δόξα, τα πλούτη και τη δημοσιότητα μέχρι την πτώση και την περιθωριοποίηση. Τα κύρια θέματά που πραγματεύεται η παράσταση είναι αυτά της ανδρικής μοναξιάς και της ματαίωσης των σχεδίων που κάνει ο κάθε άνθρωπος. Η κεντρική ιδέα που επαναλαμβάνεται συνεχώς είναι το βαθύ αίσθημα αξιοπρέπειας, που ο πρωταγωνιστής όρισε ως απόλυτη αρχή στη ζωή του: «για ένα τέτοιο βράδυ που δεν έχω να απολογηθώ για τίποτα στον εαυτό μου επειδή κράτησα την αξιοπρέπεια μου, θυσίασα πολλές στιγμές στη ζωή μου», μονολογεί χαρακτηριστικά ο Τσιτάχ. Ο ήρωας μας είναι ένας λαϊκός άνθρωπος με αίσθηση του χιούμορ και μια γλυκόπικρη στάση προς τη ζωή. Παρά το γεγονός του εσωτερικού σπαραγμού, των αποτυχιών του και της συνολικής ματαίωσης των πλάνων του σε όλα τα επίπεδα, θεωρεί αξιοπρεπές να ζήσει κανείς με τους δικούς του όρους ακόμα κι αν δεν του βγει σε καλό.

Στην αρχή, η εξιστόρηση είναι χαρούμενη: η άνοδος από τα τοπικά στην Α’ Εθνική, η κλήση στην εθνική Ελλάδας, η γνωριμία με το «Λενάκι», τη σύντροφο ζωής του Τσιτάχ, και τον αδερφό της, «Τασούλη», η καταξίωση. Όλο αυτό θα αρχίσει να παίρνει την κάτω βόλτα, όταν ο Τασούλης θα διαγνωστεί με καρκίνο. Οι ενέργειες του πρωταγωνιστή για να σώσει τον κουνιάδο του θα πέσουν στο κενό και θα οδηγηθεί στο ξεπεσμό και την περιθωριοποίηση από τον κόσμο του ποδοσφαίρου και τη σύντροφο του που δεν θα του συγχωρέσει ότι δεν έκανε αρκετά παρά το γεγονός πως αναγκάστηκε να πάει ενάντια στις αρχές του.

Τσιτάχ. Η ερημιά του τερματοφύλακα

Για κάποιον που έχει εξοικείωση με τα ποδοσφαιρικά δρώμενα, το ηθικό δίλημμα που κλήθηκε να αντιμετωπίσει ο Τσιτάχ στην καριέρα του είναι ένα χιλιοπαιγμένο story: ένα στημένο παιχνίδι που τον πλησιάζουν για τον «πιάσουν». Θα πρέπει να φάει 4 γκολ σε εντός έδρας αγώνα από μια ομάδα που έχει ήδη υποβιβαστεί. Εδώ όμως δεν διακυβεύονται μόνο η αξιοπρέπεια του αθλητή και η καθαρότητα του παιχνιδιού. Το τεράστιο ποσό χρημάτων που θα πάρει ο Τσιτάχ σε περίπτωση που αποφασίσει «να ξεπουληθεί» θα καλύψουν τη θεραπεία του κουνιάδου του στο εξωτερικό και θα του σώσουν τη ζωή. Πόσο απέχει η νίκη από την ήττα στον αθλητισμό; Και τελικά τι είναι νίκη; Μπορείς να νικήσεις χάνοντας και να χάσεις νικώντας; Τι συμβαίνει όταν τα όρια που είχες ξεκάθαρα στο μυαλό σου θολώνουν και καλείσαι να «πατήσεις χάμω» την αξιοπρέπεια σου που έχεις κάνει σημαία; Νομίζεις ότι αυτός ο «αγώνας» είναι στο χέρι σου και μπορείς να τον κερδίσεις αλλά τελικά μάλλον είσαι έρμαιο περιστάσεων που ξεφεύγουν από τον έλεγχο σου. Και φυσικά το τίμημα είναι να καταλήξεις μόνος και έρημος…

Μπορείτε να παρακολουθήσετε το μονόλογο του «Τσιτάχ» στο Θέατρο Σταθμός στο Μεταξουργείο κάθε Τετάρτη στις 19:00 και κάθε Πέμπτη στις 21:00 μέχρι τις 5 Ιανουαρίου 2023.